شيء يا موجود است یا معدوم

      امّا اينكه گفته مي شود ماهيّت در حدّ ذات خود نه وجود است نه عدم ، صرفاً در مقام تقرّر ماهوي و به اعتبار عقلي است نه در عالم واقع ؛ چه در عالم واقع، شيء يا موجود است يا معدوم.  

پس تا ماهيّت به افاضه ي وجود موجود نگشته موجوديّتي در عالم واقع ندارد. يعني حتّي موجوديّت بالعرض را هم نخواهد داشت. مانند صور

خلق يعني چه؟ و از چه؟  خيالي ما انسانها كه تا اراده ي ما به او تعلّق نگرفته موجوديّتي ندارد ، امّا چون او را اراده نموديم ، ظاهر مي گردد ، لكن ظهور او ، ظهور خود او نيست بلكه ظهور اراده ي ماست.